- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ ਨਕਲੀ ਫ਼ੋਨ? ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਟੂਲ ਦੇ ਖ਼ੁਦ ਇੰਜ ਕਰੋ ਮਿੰਟਾਂ ’ਚ ਚੈੱਕ, ਜਾਣੋ 4 ਤਰੀਕੇ
ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਕਲੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰੌਲ ਬਾਗ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਨਗਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਕਲੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 06 Jun 2026 03:36 PM (IST)
Updated Date: Sat, 06 Jun 2026 03:41 PM (IST)
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਕਲੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰੌਲ ਬਾਗ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਨਗਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਕਲੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।
ਇਹ Oppo, OnePlus ਅਤੇ Realme ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਸਾਲ Nothing ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ Nothing ਐਕਸੈਸਰੀਜ਼ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਗਾਈਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਨਕਲੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਐਕਸੈਸਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸਕੈਮ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਤਰੀਕਾ 1: IMEI ਨੰਬਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਤੁਹਾਡਾ ਡਿਵਾਈਸ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਦੇ IMEI ਨੰਬਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਵੈੱਬਪੇਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
IMEI ਨੰਬਰ ਹਰ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਆਪਣੇ ਡਿਵਾਈਸ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਐਪ ਓਪਨ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ *#06# ਡਾਇਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨੰਬਰ, ਰਿਟੇਲ ਬਾਕਸ 'ਤੇ ਛਪੇ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ IMEI ਨੰਬਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਬਾਕਸ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਯੂਜ਼ਰਸ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ CEIR ਪੋਰਟਲ ਜਾਂ 'Know Your Mobile' ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਵੀ IMEI ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਵੇਰੀਫਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ IMEI ਨੰਬਰ ਗਾਇਬ ਹੈ ਜਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਂਸ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਰੀਕਾ 2: ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ
ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਇਹ ਕਿ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਕਲੀ। ਅਸਲੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੇ ਬਾਕਸ 'ਤੇ ਬਕਾਇਦਾ ਸੀਲ, ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮਾਰਕਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਕਸ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਨਮੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਝੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਕਲੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਾਕਸ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਅਕਸਰ ਫਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਪੈਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਧੁੰਦਲੇ ਲੋਗੋ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਾਰੰਟੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਰੀਕਾ 3: ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੇਲਰਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਖ਼ਰੀਦੋ
ਨਕਲੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੇਲਰ ਜਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਆਰਡਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਲਰ ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ ਜਾਂ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਡਿਵਾਈਸ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੇਲਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ GST ਨੰਬਰ ਵੀ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਡਿਵਾਈਸ ਵੇਚਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ GST ਬਿੱਲ ਦੇ ਡਿਵਾਈਸ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਨਕਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
GST ਰਸੀਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲੀ ਖ਼ਰੀਦ ਰਸੀਦ ਅਤੇ ਵਾਰੰਟੀ ਕਾਰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੇ ਨਕਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਤਰੀਕਾ 4: ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਨਕਲੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦਾ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਕਾਫ਼ੀ ਲੈਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੈਮਰਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਓਵਰਹੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਬਟਨ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਾਰਮਲ ਐਪ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਐਪਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਐਂਡਰਾਇਡ ਵਰਜ਼ਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਕਲੀ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਐਂਡਰਾਇਡ ਵੱਲੋਂ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਪੈਚ ਜਾਂ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਐਪਸ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।